ADHD (zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi) to zaburzenie neurorozwojowe, którego objawy obejmują nadruchliwość, impulsywność oraz trudności z koncentracją. Jest tematem wielu dyskusji i kontrowersji wśród nauczycieli, psychologów i specjalistów.

Dokładna przyczyna ADHD nie jest znana, ale badania wskazują, że wpływ mają zarówno czynniki biologiczne, jak i środowiskowe. Zaburzenie występuje częściej u chłopców, a w Polsce cierpi na nie około 150 tysięcy dzieci – statystycznie w każdej klasie znajduje się jedno dziecko z ADHD.

Objawy ADHD

Do podstawowych grup objawów ADHD należą:

Zaburzenia koncentracji uwagi
Impulsywność
Nadruchliwość

Konsekwencje zaburzeń koncentracji uwagi w szkole

bardzo długie zabieranie się do zadań wymagających wysiłku umysłowego
trudności ze skupieniem się podczas pracy
łatwe rozpraszanie się
kłopoty z zapamiętywaniem materiału
brak reakcji na polecenia lub niesłuchanie ich
tendencja do marzycielstwa i tzw. „gapowatość”

Impulsywność – konsekwencje

brak przewidywania skutków swojego zachowania
rozpoczynanie zadania bez pełnego zapoznania się z instrukcją
niesłuchanie poleceń do końca
kłopoty z wykonaniem złożonych lub terminowych prac
trudności w uczeniu się na podstawie wcześniejszych doświadczeń i zasad ogólnych
kłopoty z oczekiwaniem na swoją kolej

Nadruchliwość – konsekwencje

dziecko jest stale w ruchu, wierci się na zajęciach
trudności z wysiedzeniem w ławce przez całą lekcję
preferowanie zabaw ruchowych
gadatliwość i hałaśliwość

Przyczyny biologiczne ADHD

Mózg człowieka zbudowany jest z neuronów, które komunikują się za pomocą neuroprzekaźników.
Dzieci z ADHD mają obniżony poziom tych substancji, zwłaszcza w obszarach odpowiedzialnych za uwagę i hamowanie impulsywności.

Leki stosowane w terapii ADHD zwiększają ilość neuroprzekaźników, co poprawia funkcjonowanie dziecka.

Przyczyny środowiskowe ADHD

Dzieci z ADHD często są karane za swoje zachowanie, co prowadzi do powstawania błędnego koła:

kary za objawy → pogłębianie niskiej samooceny → nasilanie się problemów z zachowaniem

Jeśli otoczenie nie wspiera dziecka, a zamiast tego je odrzuca, objawy mogą znacząco zaburzać jego funkcjonowanie.

Problemy z zachowaniem mogą wystąpić również u dziecka bez ADHD, jeśli otoczenie reaguje w niewłaściwy sposób.

Dlatego tak ważne jest udzielenie dziecku specjalistycznej pomocy i prawidłowa diagnoza przyczyn trudności.

Dziecko z ADHD w przedszkolu i w szkole